Przepuszczalność tlenu w soczewkach kontaktowych – co oznaczają Dk i Dk/t i na co wpływają?

W opisach soczewek kontaktowych często pojawiają się oznaczenia Dk i Dk/t. Oba dotyczą tlenu, ale nie znaczą dokładnie tego samego. Jeden parametr mówi bardziej o materiale, drugi lepiej pokazuje, ile tlenu może przejść przez gotową soczewkę do oka.

To ważne, bo soczewka leży bezpośrednio na rogówce, a rogówka potrzebuje tlenu do prawidłowego funkcjonowania. Nie oznacza to jednak, że wystarczy wybrać soczewkę z najwyższym Dk/t i problem komfortu jest rozwiązany. Tlenoprzepuszczalność jest bardzo istotna, ale to tylko jeden z elementów dobrze dobranej soczewki.

Co oznaczają Dk i Dk/t w soczewkach kontaktowych?

Dk to parametr opisujący przepuszczalność tlenu materiału, z którego wykonana jest soczewka. Można powiedzieć, że pokazuje, jak łatwo tlen przechodzi przez sam materiał.

Dk/t idzie krok dalej, bo uwzględnia nie tylko materiał, ale też grubość gotowej soczewki. To ważne, ponieważ soczewka wykonana z dobrego materiału może mieć różną grubość w zależności od konstrukcji i mocy. Im grubsza soczewka, tym trudniejsza może być droga tlenu do rogówki.

Dlaczego rogówka potrzebuje tlenu?

Rogówka jest przezroczystą, przednią częścią oka. W przeciwieństwie do wielu innych tkanek nie jest unaczyniona w taki sposób, jak skóra czy mięśnie, dlatego tlen pobiera głównie z otoczenia i z filmu łzowego.

Soczewka kontaktowa znajduje się na powierzchni oka, więc częściowo oddziela rogówkę od powietrza. Dlatego tak ważne jest, aby materiał i konstrukcja soczewki umożliwiały odpowiedni przepływ tlenu. Zbyt mały dopływ tlenu może sprzyjać pogorszeniu fizjologii rogówki i gorszej tolerancji soczewek.

Jaka przepuszczalność tlenu jest uznawana za dobrą?

Nie ma jednej liczby, która byłaby idealna dla wszystkich soczewek, wszystkich oczu i wszystkich trybów noszenia. Inaczej patrzy się na soczewki używane tylko w ciągu dnia, a inaczej na modele przeznaczone do trybu przedłużonego, gdzie oko pozostaje pod soczewką także przy zamkniętych powiekach.

W praktyce ten parametr ma największy sens wtedy, gdy porównujesz soczewki podobnego typu i podobnego sposobu noszenia.

Ważniejsze od zapamiętania jednej wartości jest to, czy dana soczewka jest przeznaczona do konkretnego sposobu użytkowania. Soczewka do noszenia dziennego powinna być zdejmowana zgodnie z zaleceniami, nawet jeśli ma dobry parametr Dk/t. Z kolei przy trybie przedłużonym wysoka tlenoprzepuszczalność jest szczególnie ważna, ale nadal nie zastępuje zasad higieny i kontroli sposobu noszenia.

Jeśli zastanawiasz się, ile godzin dziennie realnie nosić soczewki, sprawdź poradnik: Jak długo można nosić soczewki kontaktowe w ciągu dnia?

Czy wyższe Dk/t zawsze oznacza lepszą soczewkę?

Nie zawsze. Wyższa tlenoprzepuszczalność sprzyja lepszej fizjologii rogówki i zmniejsza ryzyko niedotlenienia, ale sam komfort noszenia zależy także od wielu innych czynników.

Znaczenie ma dopasowanie soczewki, jej powierzchnia, materiał, stabilność filmu łzowego, czas noszenia, pielęgnacja i indywidualna reakcja oczu. Dlatego soczewka z wysokim Dk/t nie musi być automatycznie najwygodniejsza dla każdego użytkownika.

Jeśli soczewki mają dobre parametry, a mimo to pojawia się pieczenie, kłucie albo zamglenie widzenia, warto szukać przyczyny szerzej. Pomocny może być artykuł: Dyskomfort podczas noszenia soczewek – co może być przyczyną?

Tlenoprzepuszczalność a materiał soczewki – hydrożel czy silikonowo-hydrożelowe?

Przez lata soczewki hydrożelowe dostarczały tlen głównie dzięki wodzie zawartej w materiale. W soczewkach silikonowo-hydrożelowych dużą rolę odgrywa silikon, który lepiej przepuszcza tlen. Dlatego wiele nowoczesnych soczewek silikonowo-hydrożelowych osiąga wyższe wartości Dk/t niż starsze modele hydrożelowe.

Nie oznacza to jednak, że każda soczewka silikonowo-hydrożelowa będzie automatycznie lepsza dla każdego oka. Hydrożel i silikonowo-hydrożel różnią się także odczuciem na oku, zawartością wody, powierzchnią i sposobem, w jaki dana osoba toleruje konkretny model.

Szerzej omawiamy to w poradniku: Soczewki hydrożelowe a silikonowo-hydrożelowe – czym się różnią?

Kiedy parametr Dk/t ma największe znaczenie w praktyce?

Dk/t ma znaczenie zawsze, ale szczególnie warto zwrócić na niego uwagę wtedy, gdy nosisz soczewki przez długie dni, pracujesz wiele godzin przy komputerze, przebywasz w suchym powietrzu albo zauważasz spadek komfortu pod koniec dnia.

Parametr ten jest też szczególnie ważny przy soczewkach, które producent dopuszcza do trybu przedłużonego. W takim przypadku oko ma ograniczony dostęp do tlenu także podczas snu, gdy powieki są zamknięte. Nie należy jednak wyciągać prostego wniosku, że wysokie Dk/t oznacza, że w każdej soczewce można spać.

Do snu lub trybu przedłużonego można rozważać wyłącznie modele, które są do tego przeznaczone i używane zgodnie z zaleceniami. Sam parametr Dk/t nie zastępuje informacji o trybie noszenia danego produktu. Więcej o tym przeczytasz tutaj: Czy można spać w soczewkach kontaktowych?

Na co patrzeć poza przepuszczalnością tlenu?

Przepuszczalność tlenu jest ważna, ale nie powinna być jedynym kryterium wyboru. Soczewka musi być też dobrze dopasowana do oka, trybu noszenia i codziennych warunków, w jakich będzie używana.

Znaczenie ma także tryb wymiany, pielęgnacja, materiał, komfort po kilku godzinach, skłonność do suchości i zalecenia specjalisty. Właśnie dlatego dwie soczewki o podobnym Dk/t mogą dawać zupełnie inne odczucia podczas noszenia.

Jeśli chcesz zacząć od szerszego wyboru, zobacz kategorię soczewki kontaktowe. Przy regularnym noszeniu możesz też sprawdzić soczewki miesięczne, ale nie wybieraj ich wyłącznie po jednym parametrze.

Przeczytaj także: Soczewki hydrożelowe a silikonowo-hydrożelowe – czym się różnią? oraz Jak długo można nosić soczewki kontaktowe w ciągu dnia?.

← Wszystkie artykuły na blogu