Rodzaje soczewek kontaktowych

Aktualizacja: 2025

Artykuł ma charakter informacyjny i został przygotowany w oparciu o ogólne zalecenia optometrystów oraz producentów soczewek kontaktowych. Nie zastępuje indywidualnej konsultacji ze specjalistą.

Rodzaje soczewek kontaktowych różnią się materiałem, czasem wymiany, trybem noszenia i przeznaczeniem do konkretnej wady wzroku. Od tych różnic zależy komfort, bezpieczeństwo i to, jak wygodnie będzie Ci się z nich korzystało na co dzień.

W tym przewodniku wyjaśniamy: jakie są główne rodzaje soczewek kontaktowych, czym się od siebie różnią, dla kogo są przeznaczone oraz jak podejść do wyboru pierwszego typu. Na końcu znajdziesz krótkie FAQ z odpowiedziami na najczęstsze pytania osób zaczynających przygodę z soczewkami.

Soczewki kontaktowe – co je różni między sobą?

Soczewki kontaktowe to cienkie „szkła” z tworzywa, które kładzie się bezpośrednio na powierzchni oka. Poszczególne modele różnią się nie tylko mocą, ale też:

• materiałem – wpływa na miękkość, nawilżenie i przepuszczalność tlenu,
• czasem wymiany – od jednodniowych po wielomiesięczne,
• trybem noszenia – typowo dzienne lub przedłużone,
• przeznaczeniem – inne dla krótkowzroczności, inne dla astygmatyzmu czy presbiopii.

Właśnie od tych cech zależy, czy dany rodzaj soczewek będzie dla Ciebie wygodny i bezpieczny. Poniżej przechodzimy krok po kroku przez każdy z podziałów.

Rodzaje soczewek kontaktowych – według materiału

Najprostszy podział dotyczy materiału, z którego jest wykonana soczewka:

• Soczewki miękkie – najczęstszy wybór. Występują w dwóch głównych wariantach:
  • hydrożelowe – bardzo miękkie, z wysoką zawartością wody, często dobrze tolerowane przy wrażliwych oczach,
  • silikonowo-hydrożelowe – o znacznie wyższej przepuszczalności tlenu, co pomaga lepiej dotleniać rogówkę przy dłuższym noszeniu w ciągu dnia.
• Soczewki twarde (RGP) – mniej elastyczne, ale optycznie bardzo stabilne. Stosowane m.in. przy dużym astygmatyzmie, stożku rogówki lub wtedy, gdy soczewki miękkie nie zapewniają wystarczającej jakości widzenia. Wymagają dokładnego dopasowania u specjalisty i zwykle dłuższego okresu adaptacji.

W praktyce większość osób zaczyna od soczewek miękkich. Soczewki twarde są zarezerwowane głównie dla bardziej wymagających przypadków i zawsze powinny być dobierane indywidualnie.

Rodzaje soczewek – według czasu wymiany

Drugi ważny podział dotyczy tego, jak długo możesz używać jednej pary soczewek:

• Soczewki jednodniowe – zakładasz rano, zdejmujesz wieczorem i wyrzucasz. Brak pielęgnacji, najwyższy poziom higieny.
• Soczewki dwutygodniowe – ta sama para towarzyszy Ci do 14 dni, pod warunkiem regularnego czyszczenia i przechowywania w płynie.
• Soczewki miesięczne – przeznaczone do używania przez 30 dni od otwarcia blistera, także z codzienną pielęgnacją.
• Modele kwartalne i roczne – obecnie stosowane rzadziej; wymagają bardzo konsekwentnej higieny.

Przekraczanie czasu wymiany zwiększa ryzyko gromadzenia się osadów, podrażnień i infekcji. Szczególnie przy soczewkach wielorazowych ważne jest trzymanie się harmonogramu producenta i zaleceń specjalisty.

Rodzaje soczewek – według trybu noszenia

Nawet soczewki o tym samym czasie wymiany mogą różnić się zalecanym trybem noszenia:

• Soczewki dzienne – zakładane na czas dnia, zdejmowane przed snem. To najczęściej rekomendowany tryb, pozwalający oczom na codzienną regenerację.
• Soczewki o przedłużonym komforcie noszenia – wykonywane z materiałów o bardzo wysokiej przepuszczalności tlenu. Sprawdzają się u osób, które spędzają w soczewkach wiele godzin dziennie. Dobór takiego trybu warto omówić z optometrystą lub okulistą.

Niezależnie od rodzaju, oczy powinny regularnie odpoczywać od soczewek – to jeden z ważniejszych elementów dbania o ich zdrowie.

Rodzaje soczewek – według przeznaczenia

Kolejny podział dotyczy wady wzroku i oczekiwanego efektu:

• Soczewki sferyczne – do korekcji krótkowzroczności (minusy) i dalekowzroczności (plusy).
• Soczewki toryczne – przeznaczone dla osób z astygmatyzmem; oprócz mocy mają parametry cylindryczne (CYL) i oś (AXIS), które specjalista dopasowuje indywidualnie.
• Soczewki multifokalne – dla osób z presbiopią, czyli typowym „kłopotem z czytaniem z bliska” po około 40. roku życia. Umożliwiają ostre widzenie na różne odległości.
• Soczewki kosmetyczne (barwione) – zmieniają lub podkreślają kolor tęczówki, dostępne zarówno z korekcją, jak i w wersji „zerowej”.

Sam rodzaj (sferyczne, toryczne, multifokalne) to dopiero pierwszy krok. Kluczowe jest dopasowanie konkretnych parametrów i materiału do Twoich oczu.

Jak dobrać odpowiedni rodzaj soczewek kontaktowych?

Wybór rodzaju soczewek najlepiej potraktować jako wspólną decyzję Twoją i specjalisty. Na konsultacji optometrysta lub okulista zwykle:

• mierzy wadę wzroku i sprawdza, czy nie ma przeciwwskazań do noszenia soczewek,
• ocenia film łzowy i wrażliwość oczu,
• dobiera materiał (hydrożel / silikonowo-hydrożel) i czas wymiany,
• proponuje model testowy i uczy zakładania oraz zdejmowania soczewek.

Z Twojej strony warto odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• czy chcesz nosić soczewki codziennie, czy raczej okazjonalnie,
• ile godzin dziennie spędzasz przy komputerze lub w klimatyzowanych pomieszczeniach,
• czy zależy Ci bardziej na maksymalnej higienie (np. jednodniowe), czy na ekonomii przy częstym noszeniu (np. miesięczne),
• czy masz dodatkowe potrzeby, np. korekcja astygmatyzmu, problem z czytaniem z bliska, chęć zmiany koloru oczu.

Połączenie tych informacji z badaniem umożliwia dobranie rodzaju soczewek, który będzie dla Ciebie kompromisem między komfortem, bezpieczeństwem a wygodą użytkowania.

Najczęstsze błędy przy wyborze i noszeniu soczewek

Rodzaj soczewek to jedno, ale równie ważne jest to, jak ich używasz na co dzień. Do najczęstszych błędów należą:

• kupowanie soczewek „na oko” bez badania i dopasowania parametrów,
• przeciąganie czasu wymiany („jeszcze kilka dni w tych samych soczewkach”),
• niedokładna pielęgnacja przy modelach wielorazowych,
• noszenie soczewek mimo bólu, silnego zaczerwienienia czy ropnej wydzieliny,
• brak przerw od soczewek, zwłaszcza przy długiej pracy przy komputerze.

Jeśli coś w odczuciach z soczewkami Cię niepokoi, najbezpieczniej jest je zdjąć i skonsultować się ze specjalistą zamiast „przeczekiwać” objawy.

← Wszystkie artykuły na blogu